Seizoen en herkomst

Wanneer is het seizoen voor Nederlandse kersen?

Wanneer is het seizoen voor Nederlandse kersen?
Foto: TK (Wikimedia Commons contributor) — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Wanneer is het seizoen voor Nederlandse kersen?

Het Nederlandse kersenseizoen loopt van begin juni tot begin augustus. De vroegste rassen zijn al rond half juni pluk­rijp, het populaire ras Kordia bereikt zijn piek eind juni, en late rassen zoals Regina houden de oogst tot in de eerste week van augustus op gang. Daarbuiten is er geen verse Nederlandse kers verkrijgbaar en komt het aanbod in de winkel uit het buitenland.

De precieze data verschuiven jaarlijks met een week of twee, afhankelijk van de temperatuur in het voorjaar. Een zachte, zonnige lente laat de bloei en daarmee de hele oogst naar voren schuiven; een koud voorjaar vertraagt het proces.

Waarom groeien Nederlandse kersen onder folie of regenkappen?

Een groot deel van de Nederlandse kersenteelt vindt tegenwoordig plaats onder foliekappen of regenkappen. Dat heeft een concrete reden: kersen die vlak voor de oogst met regen in aanraking komen, nemen water op via de schil en scheuren daardoor open. Een gescheurde kers is niet meer verkoopbaar en bederft bovendien snel.

De kappen, vaak uitgevoerd als een plastic folietunnel over de bomenrijen, houden de vruchten droog zonder de boom volledig af te sluiten. Sommige telers breiden dit systeem uit met hagelnetten, die de bomen tegelijk beschermen tegen hagelschade. Deze investering in kappen en netten is een belangrijke reden waarom de Nederlandse kersenteelt de afgelopen decennia weer is toegenomen: het maakt de oogst voorspelbaarder en de kwaliteit constanter dan bij volledig onbeschutte bomen.

Welke rassen liggen er in de kraam?

Twee rassen domineren het Nederlandse aanbod. Kordia is een donkere, bijna zwartrode kers met een stevig, sappig vruchtvlees en een uitgesproken zoete smaak; dit ras rijpt als eerste, rond eind juni. Regina volgt ongeveer een week tot twee weken later, tot in de eerste week van augustus, en is eveneens groot en donker van kleur, met een net iets stevigere beet.

Beide rassen zijn gefokt om goed bestand te zijn tegen scheuren en om zich goed te lenen voor machinale of handmatige pluk zonder snel te beschadigen. Naast Kordia en Regina telen sommige bedrijven ook vroegere of latere rassen om de seizoensspreiding te vergroten, maar in de gemiddelde supermarkt of aan de kraam langs de weg is de kans groot dat u met Kordia of Regina te maken heeft.

Wat is het verschil tussen zoete en zure kersen?

De kersen die u vers eet, zoals Kordia en Regina, behoren tot de soort Prunus avium, de zoete kers. Daarnaast bestaat er de zure kers of morel, Prunus cerasus, een kleinere, struikachtige plant met dunnere takken. Morellen smaken te zuur om zomaar als handfruit te eten en worden vrijwel altijd verwerkt, in taart, jam, compote of een likeur zoals kriek.

Praktisch onderscheid

  • Zoete kers: grote, ronde vrucht, dieprood tot bijna zwart, geschikt om vers te eten
  • Zure kers of morel: kleinere vrucht, vaak feller rood, te zuur voor los gebruik, vooral bestemd voor de keuken
  • Zoete kersen worden in Nederland veruit het meest commercieel geteeld; morellen komen vaker uit particuliere tuinen of specifieke boomgaarden

Wat bedreigt de Nederlandse kersenoogst?

Naast het regenrisico vormt de suzuki-fruitvlieg de laatste jaren een groeiend probleem voor kersentelers. Dit insect legt eitjes in rijpend, nog gezond fruit, in tegenstelling tot de gewone fruitvlieg die zich vooral op al beschadigd of overrijp fruit richt. De larven maken de vrucht van binnenuit onbruikbaar, vaak zonder dat dit van buitenaf meteen zichtbaar is.

Telers reageren hierop met extra netten, aangepaste oogsttijden en gerichte gewasbescherming, maar het blijft een terugkerende zorg die de oogst in een slecht jaar merkbaar kan verkleinen. Voor de consument betekent dit vooral dat het aanbod en de prijs van Nederlandse kersen van jaar tot jaar wat kunnen schommelen.

Waarom liggen er buiten het seizoen kersen uit het buitenland?

Zodra de Nederlandse oogst in augustus afloopt, blijft de vraag naar verse kersen bestaan en wordt die ingevuld met import, onder meer uit Zuid-Europese landen met een langer of ander seizoen. Die kersen hebben een langere reis achter de rug dan een kers die 's ochtends in de Betuwe is geplukt, wat zich vaak vertaalt in een iets minder directe smaak.

Rijpen kersen na de pluk niet meer bij, in tegenstelling tot bijvoorbeeld bananen die na de oogst juist bewust worden narijpen. Een kers die onrijp of te vroeg geplukt is, wordt dus nooit meer zoeter. Dat maakt de korte afstand tussen boom en winkel bij Nederlandse kersen een reëel smaakvoordeel, naast het bredere seizoensoverzicht dat u vindt in de Nederlandse fruitkalender per maand.

Veelgestelde vragen

Rijpen kersen na het plukken nog na?
Nee. Net als aardbeien rijpen kersen na de oogst niet verder. Een te vroeg geplukte kers blijft daardoor minder zoet dan een vrucht die aan de boom is uitgerijpt.
Waarom zijn Kordia en Regina de bekendste kersenrassen?
Beide rassen zijn groot, donker van kleur, uitgesproken zoet van smaak en relatief goed bestand tegen scheuren door regen, wat ze geschikt maakt voor commerciële teelt onder kappen.
Kunt u zure kersen gewoon vers eten?
Dat kan, maar de meeste mensen vinden zure kersen of morellen te scherp van smaak om zo te eten. Ze worden daarom vrijwel altijd verwerkt tot bijvoorbeeld taart, jam of compote.

Lees ook